Tüm bu olaylar (beynin uyarımı ile ortaya çıkan otonomik hiperaktivite ve bedensel belirtiler) bizim iyiliğimiz için oluyor ve sonuçta biz panik atak yaşıyoruz, neden? Bu olaylar dost iken nasıl düşman oluyor?

Şayet dostumuz hakkında beyniniz yanlış yorumlar yapar ve hatalı inanışlara kapılır ise bir anda dostumuz düşman gibi algılanır. Bilişsel kurama göre panik atağın nedeni olumsuz düşüncelerdir.

Ciddi bir bedensel hastalığa (kalp yetmezliği, beyin kanaması gibi) bağlı olmayan bedensel (çarpıntı, nefes darlığı gibi), zihinsel (depersonalizasyon gibi) ve duygusal (anksiyete gibi) belirtiler, beyin tarafından o anda eşikte bekleyen içsel bir felaketin (kalp krizi, soluk kesilmesi, felç, aklını kaybetme, çıldırma gibi) işareti olarak katastrofik şekilde yorumlanır. Bu yorum nedeniyle ortaya çıkan yoğun korkunun sonucunda panik atak yaşanır.

Herhangi bir fiziksel ve ruhsal hastalığı olmayan iki kişi koştuklarında her ikisinde de çarpıntı ve nefes darlığı ortaya çıkar (koşmanın sonucunda beyin-otonomik sinir sistemi- organlar arasında etkileşim olur). Olumlu düşünen beyne sahip olan kişinin yorumu “koştuğum için çarpıntım ve nefes nefese kalmam oldu” şeklindedir ve kendini dinlenmeye sevk eder. Olumsuz düşünen beyne sahip olan kişinin yorumu ise “çarpıntım ve nefes nefese kalmam kalp krizinin göstergesi olabilir” şeklindedir ve sonuçta acil servise yetişme derdine düşer. Burada önemli nokta: düşünce beynimizin ürünüdür ve hatalı düşünme işlemini yapan beynimizdir. “Neden böyle hatalı düşünüyorum?” diye kendimize kızmak yanlış yaklaşım olur. Kişinin hatası,  yanlış yorumlama yapan beynini onaylamasıdır (bir öğretmenin kopya çeken öğrencinin başını okşaması gibi) ve bu durumda beyin hatalı yorumlamalarına devam eder. Düşünce analizi yaparak bu kısır döngüden kurtulmak mümkündür.

Olumsuz düşünce (“kalp krizi geçiriyorum”), olumsuz duyguya (anksiyete-panik atak) ve olumsuz davranışa (beklenti olması-“koşarsam atak geçiririm” ve kaçınma-“koşmayı bıraktım”) neden olur. Kişi kaçındıkça uyarana hassasiyeti artar. Sonuçta panik atağın kısır döngüsü devamlılığını korur.

 

Dr. Hasan Basri İzgi

 

Paylaş

Yorum Yap

Please enter your comment!
Please enter your name here